Yetiştirici Bilgileri

Armut Yetiştiriciliği

 

Üretim Miktarı; Ülkemiz yaklaşık 360.000 tonla dünya armut üretiminde 10.sırada, dikim alanı olarak ise; 4. sırada yer almaktadır. Ülkemizde son yıllarda klon anaçları üzerine aşılı fidanlarla kapama sık dikim bahçe tesisleri yaygınlaşmaktadır.

Toprak ve İklim İstekleri; Geniş adaptasyon kabiliyeti nedeniyle armut ülkemizin farklı ekolojik bölgelerinde yetişme imkanı bulmuştur. Armut elmaya göre soğuklara daha az dayanıklı, sıcaklık isteği daha fazla olan bir türdür. Ağır, havasız, kireç oranı yüksek alkali toprakları sevmez. Derin. organik maddece zengin, geçirgen topraklar tercih edilmelidir. Armutların 7,2 ºC’nin altında toplam soğuklama ihtiyacı çeşitlere göre 800- 2100 saat arasında bulunmaktadır. Düşük soğuklama ihtiyacı olan erkenci çeşitler Ege ve Akdeniz bölgelerinin 300- 800 m rakımlı yerlerinde, diğer çeşitler ise geçit ve iç bölgelerde yetiştirilmelidir.

Anaç Kullanımı; Son yıllarda geliştirilen BA -29, OHF-333, MC, Quince-A, Sydo, Farold 40, Farold 69 ve Pyro- Dwarf gibi bodur ve yarı bodur klon anaçlarının kullanımı ile farklı toprak ve ekolojik yapılara sahip olan arazilerde sık dikim armut yetiştiriciliği yaygın olarak yapılmaya başlanılmıştır. Kullanılacak anacın ve yetiştirilecek çeşidin seçiminde arazinin toprak analiz verileri ile o bölgenin iklim verilerinin göz önüne alınması gereklidir. Bodur anaçlar üzerinde 4×1,2m ile 4×1,5m, yarı bodur anaçlarda 5×2,5-5x3m, armut çöğürleri üzerinde 6×6 m, ayva çöğürleri üzerinde 4×3 m aralık ve mesafelerinde bahçe tesisi mümkündür.

Önemli Çeşitler ve Çeşit Seçimi; Akça, Etruska, June Beauty, Santa Maria, Williams, Kiefer, Abate Fetel, Comice, Conference, Beurre Hardy, Passe Cressane, Ankara ve Deveci önemli armut çeşitleridir.

Bahçe tesisinde erkenci, güzlük ve kışlık çeşitlerin belirli bir oranda bulundurulması, çeşitlerin kış soğuklama ihtiyaçlarının göz önünde tutulması gereklidir. Armut çeşitlerinin kendi ile uyuşmazlığı nedeniyle % 10-15 oranlarında dölleyici çeşide ait fidanların dikilmesi zorunludur.

Terbiye Sistemi; Armut yetiştiriciliğinde doruk dallı, modifiye lider, kordon terbiye sistemleri kullanılmaktadır. Yarı bodur anaçlar üzerinde sıralar arası 4-4,5m, sıra üzeri ise 1,2-1,5m mesafeler kullanılarak telli destek sistemi ile kordon terbiye sistemi uygulanması ile elmalarda olduğu gibi sık dikim bahçe tesisleri yapılmaktadır.

Hastalık ve Zararlılar; Ateş yanıklığı, külleme, memeli pas önemli armut hastalıklarıdır. Ervinia Amylovor adlı bakterinin neden olduğu ateş yanıklığı hastalığı armut yetiştiriciliğini sınırlayan en önemli etmendir. Bu hastalığın sık görüldüğü bölgelerde dayanıklı, yada kısmen dayanıklı çeşitlerin tercih edilmesi, ayva anaçları yerine armut kökenli anaçların seçilmesi gerekir.

Önemli armut zararlıları ise; armut iç kurdu, armut yaprak piresi, armut sülüğü ve kabuklu bitleridir.

 

Şeftali Yetiştiriciliği

Üretim Miktarı; Ülkemizde yılda yaklaşık 532 bin ton civarında Şeftali üretiliyor. Nektarin ile birlikte 608 bin tonluk üretimiyle dünya da altıncı sırada yer alıyor. Birinci sırada 12 milyon tona yakın üretimiyle Çin yer almakta ve ardında İtalya , İspanya , ABD ve Yunanistan gelmektedir.

Toprak ve İklim İstekleri; Şeftali ve nektarinlerde ana dal ve gövdeleri – 20ºC’ye kadar dayanmakla birlikte erken ilkbaharda -2,,4 ºC de çiçekler zarar görürler. Genç meyveler çiçeklere göre donlara daha hassastır. Ege, Marmara, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde 800 m rakıma kadar olan yerlerde şeftali yetiştirilebilir. Soğuklama istekleri 350-1300 saat arasında değişmektedir. Şeftali yetiştiriciliği için ağır olmayan, drenaj sorunu bulunmayan, kumlu-tınlı, alüvyal, PH’sı 6,5-7,5 arasında olan topraklar en uygun topraklardır.

Anaç Kullanımı; Şeftali ve nektarinlere bazı çeşitlere ait tohum çöğür anaçları, Nemaguard ve GF-305 gibi nematoda dayanıklı, tohum anaçları  kullanılmaktadır. Son yıllarda özellikle namatod sorunu olan ve aktif kireç oranının % 10 ‘un üzerinde olduğu topraklarda GF 677, GF 557, Gadaman, GN -15 ve GN -22 şeftali badem  melezi anaçlar kullanılmaktadır. Bu anaçlar kısıtlı sulama koşullarında gelişebildikleri gibi kök ur nematoduna da dayanıklıdır.

Ağır bünyeli topraklarda (su tutma kapasitesi % 70‘in üzerindeki topraklar) şeftali yetiştirilecekse Myrobalan 29-C, Marianna, Saint Julien-A MR.S- 2/5  erik  klon  anaçları ile erik şeftali melezi Citation klon anacı üzerine aşılı fidanlarla bahçeler tesis edilmelidir. Ancak bazı şeftali çeşitlerinde erikler üzerinde uyuşmazlık görülebilmektedir. Şeftali çöğürleri üzerinde 6x5m, 5x5m, GF 677 ve Gadaman şeftali badem anaçları üzerinde 5x4m, Myrobalan 29 C ve Saint Julien-A anaçları üzerinde 5x3m aralık ve mesafelerinde bahçe tesis edilmelidir.

Terbiye Sistemleri; Şeftalilerde açık vazo denen goble terbiye sistemi en yaygın olarak uygulanan sistemdir. Bunun dışında V, Y(tatura)  ve değişik doruk dallı terbiye sistemleri uygulanmaktadır.

Önemli Şeftali Çeşitleri; Erkenciden geççiye doğru önemli  çeşitleri, Francoise, Rich May, Springcrest, Maycrest, Royal Gem, Rich Lady, Blazing Gold, Redhaven, Glohaven, Red Globe, Rome Star,  Elagent Lady, J.H. Hale, Monreo,  Rio Oso Gem, Red Star.

Önemli Nektarin Çeşitleri; May Glo, May Free, Big Bang  Silver King, Super Red, Armking, Adriana,  Silver Splended, Caldesi 2000, Big Top, Star Red Gold, Fantasia, Venus, Morsiani -51, Silver Late, Fairlane, Caldesi 85, Caldesi 2020.

Hastalık  ve Zararlılar; Yaprak Bitleri, Kabuklu     Bitler,Akdeniz Meyve Sineği, Doğu Meyve Güvesi ve kök ur nemotodları önemli zararlılardır. Kök Kanseri, Külleme, Monilya, Yaprak Delen, Yaprak Kıvırcıklığı, Erik Cücelik Virüsü, Plum dwarf virüs) PDV, CNRV (Clorotic Necrotic Ring Spot Virüs ve Şarka Virüsü (PPV) önemli hastalıklar arasında  yer alır.